هفته سوم اردیبهشت ۱۳۹۱

نسبت به دشمن واکنشی نشان نده؛ زیرا اگر در بیرون مدینه بمانند به زحمت افتاده و اگر وارد مدینه شوند؛ مردان روبرو با آنها جنگیده و زنان و کودکان از بالا سنگبارانشان میکنند و اگر به مکه بازگردند با شکست و نومیدى برخواهند گشت. فتحعلی شاه که عباس میرزا را از دیگر فرزندان خود باهوشتر و دلیرتر و مستعدتر میدید وقتی در این مجلس، عموم بزرگان و سران قاجار نسبت به شجاعت و امتیازات برجسته عباس میرزا و درایت و قابلیت او اتفاق نظر داشتند، این انتخاب شاه را شایسته دانستند و فردای آن روز شاه او را به حکومت آذربایجان تعیین مینماید.فتحعلی شاه پیش از عزیمت نایب السلطنه عباس میرزا به آذربایجان به فکر ازدواج برای فرزند خود برآمد و بهمین لحاظ پس از آنکه با عباس میرزا در این زمینه صحبت کرد، دختر میرزا محمدخان دولوی قاجار را که از زعمای طایفۀ قاجار بود به نام «خرده خانم» برای وی نامزد کرد و این از لحاظ سیاسی نیز برای ایل قاجار اهمیت فراوان داشت که وصلت عباس میرزا درون ایلی باشد و به این ترتیب عباس میرزا روانه آذربایجان شد.اواخر ماه ذیحجه، ۱۲۱۳ هـ، ق عباس میرزا به شهر تبریز وارد شد او خوشحال بود که توانسته این سفر طولانی را پشت سر بگذارد، کلیه حکام شهرها و امراء و سران عشایر و طوایف و همه بیگلربیگیان که از مدتها پیش انتظار او را می­کشیدند در دروازۀ تبریز اجتماع کرده بودند، او پس از ورود به این سرزمین دست به اصلاحاتی در آذربایجان زد، او به کارهای دیوانی نظم و ترتیبی خاص داد وی طرز جمعآوری مالیات و عواید دولتی ظالمانه و برخلاف اخلاق و عدالت را سامان داد.عباس میرزا دستور داد شهرهای مهم آذربایجان، از جمله اردبیل و خوی و مراغه و غیره از شکل و صورتهای قبلی خارج شوند و مخصوصاً ترتیب خیابانها و عمارات دولتی به طرز نوین احداث گردد.

مسلمانان پس از رسول خدا و به دستور خلفا، قرآن را جمعآوری کردند. وقتي رسول خدا صلي الله عليه وآله در مسير شمال به سمت احد حرکت کرد، دشمن سپاه خود را آماده کرد. عبدالله بن اُبي سرکرده منافقين، با سيصد نفر از همفکرانش از ميانه راه برگشت و رسول خدا(صلي الله عليه وآله) با هفتصد نفر که صد نفر از آنان زره دار و پنجاه نفر کماندار و تيرانداز بود و تنها دو اسب به همراه داشتند وارد منطقه اُحد گرديد و چند نفر نوجوان را به خاطر کمي سنّشان از حضور در جنگ منع کرد.

اکنون مي توان گفت که مسلمانان در شمال شرق و مشرکان در شمال غرب، با فاصله نزديکي ـ شايد 500 تا هفتصد متر ـ بوده اند. زماني که رسول خدا صلي الله عليه وآله به شِعبِ درون کوه احد رفتند، در فاصله تقريبي پانصد تا هفتصد متر، در سمت راست شعب، در پايين کوه، در شِعبي که نامش شعب جِرار بوده، در محلي نماز ظهر و عصر را خواندند. رسول خدا صلي الله عليه وآله رفت تا به شعب رسيد ـ دهانه موجود در ابتداي احد، که تا عمق نزديک به يک کيلومتري ادامه دارد ـ در آنجا، در ابتداي وادي ايستاد و اُحد را پشت سرگذاشت و قرارگاهش را همانجا مستقرّ کرد.

خالدبن وليد، فرمانده اسب سواران قريش از اين فرصت استفاده کرد و با همراهانش کوه را دور زد و عبدالله بن جبير را با ياران اندکش به سادگي از سر راه برداشت، آنگاه از دهانه درّه فرود آمد و مسلماناني را که از همه جا بي خبر بر سر غنايم گرد آمده بودند به زير شمشير گرفت و از سوي ديگر زنان قريش صحنه گردان غائله شدند و از کوه سرازير گشته و فراريان خود را بازگرداندند و حمله مجدّد دشمن آغاز شد!

عروة بن زبیر، مغازی رسول الله، به کوشش محمد مصطفی اعظمی، ریاض، ۱۴۰۴ق/۱۹۸۱م. روز چهارشنبه سيزده شوال، نيروي مشرکان خود را به کنار اُحد رسانيد و در دامنه اين کوه، در ميان نخلستان، در محلّ مسطّحي و در کنار درّه اي که مي توانست در شرايط سخت براي آنان مأمني باشد فرود آمد و تا روز جمعه به استراحت و طرح نقشه جنگ پرداخت. در دامنه این کوه و در بخش ورودی دره احد، کوه کوچک عینین قرار دارد؛ همان کوهی که در غزوه احد، رسول خدا تیراندازان را روی آن قرار داد. دو طايفه بني عبداشهل و بنوحارثه، زمين هاي حد فاصل دو حرّه و دامنه جنوبي احد را داشتند و کشت مي کردند.

سه روز بیمار بودم، پس از آن، روزی در اطراف ده قدم میزدم که کاروانی از طرف کوههای ساحل دریای غربی وارد شدند و با خود پشم و روغن و کالاهای دیگر داشتند. و نیز آورده اند که «ذوالقرنین» (اسکندر- پسرخاله حضرت خضر) گرد عالم می گشت تا بکوه قاف رسید و گرد کوه قاف کوههای خرد دید. نقشهایی که در سمت راست آن قرار دارند،روی کتیبهای با 5.6 متر طول و 3.7 متر عرض حجاری شدهاند. در ميان مسيحيان، اصحاب کهف نه به دليل پناه بردنشان به غار، بلکه از جهت به خواب رفتنشان شهرت يافتهاند و با عنايت به اينکه شمار آنان 7 نفر انگاشته شده است، در غالب منابع به خصوص در منابع مسيحيت غربى به “7 خفتگان” شناخته شدهاند.

یکسال و اندى بعد جنازهاش را به اکبرآباد برده و در ضلع غربى مقبره همسرش (تاج محل) دفن کردند. پلکانی در نزدیکی کتیبه وجود دارد، که احتمالاً حجاران برای رسیدن به محل حجاری از آنها استفاده میکردهاند. کوه های برفی کنایه از جاهلان هستند و حکمت وجود آنها این است که اگر آنها نباشند و سبب غفلت عارفان نشوند، عارفان از فرط اشتیاق وصال خداوند قالب تهی می کنند و جهان از آنها خالی می شود.

اینجا بود که سپاهیان مکه، فرصت را غنیمت شمرده و با دور زدن آن تپه، از پشت به مسلمانان حملهور شده، و مسلمانان از دو طرف در محاصره قرار گرفتند. تنها دشواري، فاصله ميانِ رمات و احد بود که مي بايست به طريقي مراقبت مي شد. زماني که خالد با سپاهش بر سر مسلمانان تاخت، مسلمانان آمادگي دفاع نداشتند. پیامبر(ص) لشکر را مرتب کرده کوه احد را پشت سر نهاد و عدهای تیرانداز به فرماندهی عبدالله بن جبیر بر کوه عینین که سمت چپ احد بود گماشت.

هنوز اندکی از ورود لشکر مسلمانان به احد نگذشته بود که عبدالله بن ابی، به سبب آنکه توصیه او را مبنی بر موضعگیری در مدینه نپذیرفته بودند، با گروهی دیگر پیامبر(ص) را ترک کرد. البته که او بردیای واقعی نبود بلکه فردی به نام گئومات که از طبقه مغان(روحانیان) بود با استفاده از شباهت ظاهری بسیار خود به بردیا و اینکه قتل بردیا هنوز میان سران حکومت و مردم فاش نشده بود خود را بردیای واقعی و وارث تاج و تخت اعلام کرد. در این غزوه بود که عده نسبتاً زیادی از اصحاب رسول خدا صلی الله علیه و آله به دلیل بی توجهی جمعی از مسلمانان به اوامر آن حضرت، به شهادت رسیدند.

جانبازى و فداکارى على بن ابى طالب علیه السلام و دیگر یاران رسول خدا ﷺ سبب شد که آن حضرت از خطر قطعى نجات یافت. او سفری به مصر داشت و رفیق سفر ابوجعفر بن دلان بود. بهتر بود طول و عرض جغرافیایی مکانها را نیز می نوشتید. این مسیر 463 کیلومتر طول دارد و برای پیمودن آن حدود ۵:۳۰ در راه خواهید بود. یکی از غزوات مهم پیامبر به نام این کوه مشهور است که در سال سوم هجری رخ داد و کوه احد پناهگاه مهمی برای لشکریان اسلام و به ویژه رسول خدا بود . رسول خدا صلي الله عليه وآله کوه احد را سخت دوست مي داشت ودرباره آن مي فرمود: اُحُد جَبَلٌ يُحِبُّنا وَ نُحِبُّهُ ; احد کوهي است که ما را دوست مي دارد و ما هم او را دوست مي داريم.

از ابوذر رضی الله عنه روایت است که می گويد: با رسول الله صلى الله عليه وسلم در ميان يکی از زمين های سنگلاخ مدينه راه می رفتم تا اينکه «اُحُد» پيش روی ما قرار گرفت. به تصریح اعتمادالسلطنه در «المأثر و الآثار»، لاریجانی در سال ۱۲۶۷ قمری یعنی در اوایل سلطنت ناصرالدین شاه قاجار «به تهران آمد و در خانه مرحوم میرزا اسمعیل مستوفی گرکانی منزل گرفت تا عیال و اولادش نیز رسیدندآشتیانی نوشتهاند: «برخی از اعاظم حکما و عرفا از اصفهان به تهران آمدند.

دیدگاهتان را بنویسید