شهرستان طالقان به مرکزیت شهر طالقان

آنان از اين فرصت استفاده کرده و به غار پناه بردند. بعضی استقامت ورزیدند تا به شهادت رسیدند و گروه سوّمی فرار کردند و جان به سلامت بردند! «اهل تاویل در بیان ق اختلاف کرده اند؛ بعضی از ایشان گویند: اسمی از اسامی خداوند است که خداوند به آن قسم یاد کرده است. تخت دیو یا دودکش جن نیز یکی دیگر از جاذبههای گنبد نمکی دشتی است که به دلیل اختلاف در میزان فرسایش سنگها و به صورت ستونهای کوچک و بزرگ بر روی گنبد خودنمایی میکنند که بعضاً به خاطر شکلشان نامگذاری هم شدهاند مثلاً ستون انگشت خدا یا کلاه به سر را میتوان از این جمله دانست.

کاشف بزرگ خلیل آملی مکتشف ساعت شهری خلیل آملی ،خلیل بن ابی بکر بن خلیل آملی از دانشمندان و منجمان نامی جهان در قرن هشتم هجری است و بنابر نوشته ی جعفر بن محمد بن حسن،معروف به “تاریخ جعفری”مولف تاریخ یزد به سال۷۲۵ هجری،خلیل آملی در مقابل مدرسه ی رکینه(از بناهای رکن الدین قاضی)در یزد در رصد خانه ای بنا نمود که ساعت فعلی شهر یزد را او ساخته که معروف به بکر است،به رصد مشغول بودکه بر سر یکی مرغ رویین نهاده که چون آفتاب طالع می شود آن مرغ رو به خورشید می کند وهر چه که خورشید بر می آید او رو به آفتاب دارد.در میان رصد چرخ چوبین منقش نهاده و به سیصد و شصت درجه قسمت کرده و محل آفتاب در درجه ای می نماید که آفتاب در کدام درجه است،این درجات را به دوازده برج تقسیم نموده و درجات را به دروازه برج تقسیم نموده و درجات به حروف ابجد بنا نهاده و در هر دایره که در جهار گوشه ی چرخ نهاده، سی خانه ساخته و ماه ترکی و فارسی و عربی و رومی نموده که هر روز معلوم شود که چند روز از ماه گذشته است و بر بالای چرخ دایره کشیده و در موضوع قمر هر روز در هر منزل که باشد از شرطین و بطین و ثریا و دابران و هفعه و ذارع و نژه و نارشا و بطن الحوت نموده و سی دایره بر گرد دایره قمر نهاده که هر یک روز از ماه بگذرد،دایره سفید سیاه شود تا آخر ماه.دوازده خانه یمین و دوازده خانه بر یسار چرخ ساخته که دوازده دایره یمین هر یک ساعت که گذرد از دریچه ی که از دریچه ای که در زیر آن ساخته،مرغی رویین سر بیرون کند و مهره ای از دهن در طاسی که در زیر این دریچه ساخته است بیاندازد و درآن چرخ به گردش در آید.یک تخته از آن دوازده خانه یمین رصد سیاه شود ساعتی از زمان گذشته باشد و در وقت صبح و پیشین و پسین و شام و خفتن چون مرغ مهره در آن طاس اندازد آن چرخ به گردش درآید و در اندرون رصد طبل زده شود و بر بالای مناره علمی ظاهر شود،سپس آوازه و علم بازنشینند و بر بالای دایره خمسه متحیره باشد و منسوبات هر روزه به آن کواکب و اسامی روزها نوشته و در کنار آن رصد تنوره ی مسینی پر آب نموده و لنگری بر زنجیر آویخته بر روی آب و به طریق اسطرلاب در پایین آن تنوره نهاده و از تنوره آن آبی بیرون می آید و در چاه می رود و هر مقدار آن آب کم می شود آن لنگر فرو می رود،قریب یکصد و پنجاه قطعه طناب هر یک را لنگری چوبین بر آن متصل کرده و آویخته به آن لنگر حرکت می کند و آن دوازده خانه که برابر دوازده ساعت شب و روز است در سوراخ کرده وهر ساعت از شب چراغی نهاده می شود و در هر ساعتی که از شب می گذرد چراغی باز نشانده می شود و مصنف این رصد مولانا خلیل بن بی ابکر آملی است و در پایین چرخ پنجره ای کشیده و به معلقی بهم نشانده.از مورخ تاریخ یزد بر می آید که مولانا خلیل آملی تا سال ۷۲۵ هجری قمری و چندین بعد از آن نیز در قید حیات بود.

در جوار شرقی و غربی این روستا نیز، روستاهای آبکه سر کوچک(حاجی محله)، پلهمدشت، لشکرک، گیل محله و اکبر آباد قرار دارند. از نوشتههای کهن استفاده میشود که این محله را قبل از حکومت صفوی، باغ کاردان و «طراز آباد» مینامیدهاند و در عهد صفویه و پس از آن گاهی «خواجو» و زمانی «خواجه» گفته شده است. در حقیقت آبشارهای گنبد نمکی مسیر جریان اصلی جریان آب بودهاند، در فصلهای خشک سال که آب تبخیر میشود بلورهای نمک به جای میمانند و این زیباییها را به وجود میآورند.

راه دسترسی به گنبد از سمت غرب آن از فاصله سه کیلومتری بعد از روستای گنخک از طریق جاده خاکی معدن قدیمی سنگ نمک که در منطقه فعالیت میکرده است و فاصله از راه اصلی تا ایستگاه خودرویی در پایه گنبد نمکی شش کیلومتر است. فلات ایران تقسیمی جغرافیایی بر پایه وجوه تاریخی است. جالب است بدانید بر اساس اسناد تاریخی به دست آمده، نام بیستون در ابتدا «بغستان» بوده که از ترکیب دو واژه «بغ» و «ستان» ایجاد شده است. این نقش برجسته تاریخی نگاره داریوش و اسیران در سطحی عمودی به بلندی ۳ متر و در پهنای ۵/۵ متر قرار دارد.

کوه نمکی جاشک به عنوان تنها اثر طبیعی ملی استان بوشهر در سال 88 به ثبت رسیده و اکنون در اختیار محیط زیست قرار گرفته است. ارتفاع این گنبد نمکی هزار و 490 متر و حداقل ارتفاع از سطح دریا نیز 70 متراست. طول غارها از غارهای کوچک 30 تا 50 متری تا غارهای 300 متری و 500 متری و بزرگترین آنها تا یک هزار و500 متری نیز است که به غار پلکانی معروف شده است. سیل های نازک و قطعات کوچک داسی تی اساساً در نهشته های روتین محدود شده اند و همچنین اجسام متقاطع که به صورا کنگلومراهای توفی و برشی شکل گرفته اند در دره رودخانه نو رود یافت شده اند میدانهای بزرگ شنگهای خروجی ( مثل لامپروفیرها و ملافیرها ) در بخش های مرکزی و شرقی منطقه در مجاورت دهکده های لرزنه و سرخ آباد کشف شده اند .

که علت نامگذاری این روستا قرارگیری آن در دامنهای مشرف به دره که یکی از سرشاخههای رودخانه شیرود است، میباشد. برای رسید به این جاذبه دیدنی کشورمان باید جاده دیر به خورموج را در پیش بگیرید، پس از آنکه از روستای جاشک رد شدید، یکی از زیباترین جاذبههای طبیعی خاورمیانه را خواهید دید. البته گنبد نمکی به خاطر قرار گرفتن در مسیر سلسله کوه زاگرس و بین دو کوه شیرین که دارای چشمههای آب شیرین است و وجود گنبد، سرشار از نمک بوده و همین طور که اغلب طبیعت دوستان میدانند نمک یکی از غذاهای وحوشی همچون قوچ و میش و کل و بز است از این رو در گذشته این منطقه یکی از شکارگاههای بزرگ محسوب میشده که امروزه به دلیل شکار بیرویه و بیرحمانه شاید تعداد کمی کل و بز در منطقه باقی مانده باشد.

البته زیبایی این کوههای نمکی بیش از آنچه که گفتیم است. گنبد نمکی جاشک کجاست؟ اگرچه تمام این گنبد نمکی شگفتانگیز و زیباست، اما منحصربهفردترین بخش آن آبشار جاشک است. غار شاخه نبات که با وجود قندیلهای سفید و یک دست که به صورت شاخهای از سقف غار آویزان هستند نظر هر بینندهای را به خود جلب میکنند، غار سد نمکی یا غار پنجه عقاب نیز به همین صورت هستند، تعدد غارها به قدری زیاد است که نامگذاری بعضی از غارها را سخت کرده است.

یخچالهای نمکی از جاذبههای خاص گنبد نمکی دشتی هستند که در سطح شیبدار و حرکت ثقلی تودههای نمک و در جهت شیب گنبد به صورت پلکانی تشکیل شدهاند که در سطح خود با اشکالی زیبا رنگهای متحیرانهای را به وجود آوردهاند که چشمنوازی میکند و به دلیل اینکه به یخچالهای یخی شبیه بودهاند به این نام نامیده شدهاند. این در حالی است که آنها به احتمال فراوان از فرزند زادگان و نواده و نبیره آن حضرت بودهاند که در شجره نامه، نام یک یا چند واسطه حذف شده و این موضوع آنان را به شکل فرزند بلا فصل امام در آوردهاست.

گرچه محتمل است که اشتهار یک نفر در انتساب به شهر یا منطقهای با اصالت او متفاوت باشد، ولی به نظر میرسد سازنده این داستان، دچار اندکی کم حافظهگی شده است که یک بار، او را به نام مازندرانی و بار دیگر، عراقی الاصل معرفی میکنند . در مورد مکان غار اصحاب کهف نظریه های مختلفی وجود دارد و مکانهای متعددی به عنوان غار اصحاب کهف معرفی شده اند. ذخایربیریلیم نیز درپگماتیتهای افغانستان به حد قابل ملاحظ گسترش دارد.

از نظر حيات وحش جانوري منطقه در حد متوسط مي باشد .در گذشته شامل كل وبز، قوچ و ميش و آهو بوده كه امروزه تنها كل و بز ، روباه، شغال وكفتارو پرندگاني نظير باقرقره ، كبك، تيهو، زنبورخورها، پرستوها، بادخورك، گنجشكها و سهره ها مي باشد ، همچنين تنوع خزندگان در اين كوه بالا است . رسوبات زغالدار با نوشته های ژوراستیک فوقانی شامل سازند های دلیچای ، آبنک ،لار پوشیده می شود که به صورت سنگ های آهکی و مارنها ظاهر شده اند . قفقاز جنوبی شامل کشورهای جمهوری آذربایجان، ارمنستان، گرجستان و بخشهای کوچکی از شمال باختری ایران و شمال خاوری ترکیه میشود.

در کشورمان چندین گنبد نمکی وجود دارد که گنبد جاشک معروفترین آنها محسوب میشود. معروفترین افسانه در مورد این گنبد میگوید که در جاشک دیوی زندگی میکرده که مراقب این گنبدهای نمکی بوده تا کسی به آنها صدمه نزد. گنبدهای نمکی شکل ثابتی نداشته و دارای ابعاد و اشکال متفاوتی هستند. گنبدهای نمکی جاشک کجاست؟ دره گل کلم را میتوان زیباترین بخش گنبد نمکی واقع در جاشک دانست. میتوان شگفت انگیزترین بخش گنبد را این دره زیبا و منحصر به فرد دانست. در این میان درههایی هم از وجود نمک شارها در امان ماندهاند که در آنها درختچههای کُنار، اشک و بادام کوهی و همچنین گل سنگهای زیبای چند متری که بر روی دیوارههای دره سبز شدهاند و بیشتر آنها در ناحیه شمال شرقی گنبد دیده میشوند که از مناظر خاص منطقه محسوب میشوند.

از نظر حیات وحش در فصل تابستان که معمولاً از اواخر اردیبهشت در منطقه آغاز و تا پایان مهر ماه ادامه دارد خالی از حیات وحش است به جز چند گونه از مارمولکها و خفاشها که ساکنان دائمی گنبد محسوب میشوند، در سطح گنبد جنبنده دیگری دیده نمیشود اما بعضی از موجودات نیز در کوهپایهها و درههای شیرین پایین دست گنبد نیز دیده میشوند که از جمله به کبک، تیهو، گنجشک، جغد، کبوتر چاهی و بعضی از شکارچیها مثل روباه و کفتار میتوان اشاره کرد.

در این گنبد نمکی کانیهای فراوانی وجود دارد، از اینرو در کوههای نمک جاشک رنگهای متفاوتی مثل قرمز، قهوهای، نارنجی و… نمک فراوانی که در این منطقه وجود دارد، محیط را برای رشد گیاهان نامساعد کرده است. برای بررسی کوه های ایران، بهتر است کل مساحت کشور ایران را مد نظر قرار داد. کوه نمک جاشک در فاصله 144 کیلومتری جنوب شرقی بوشهر قرار دارد؛ بنابراین در این سفر میتوانید از جاهای دیدنی بوشهر نیز دیدن کنید.

نخستین سکههای صفاریان به فرمان یعقوب در ۲۵۹-۲۶۱ق در پنجشیر ضرب شد، ولی پس از بازگشت او از نواحی شرقی خراسان، این سرزمین بار دیگر به تصرف ابوداوودیان درآمد. از سمت شرقی گنبد بعد از پل روستای کردلان جاده ی خاکی را به سمت گنبد پیش گرفته تا به پای کوهپایه های گنبد برسیم. وی گفت: در پی گزارش ناپدید شدن چهار نفر از اعضاء یک خانواده در منطقه کوه های نمکی شهرستان دیّر، یک تیم امدادی از سوی پایگاه جاده ای امداد و نجات جاده ای (جاشک) به منطقه مورد نظر اعزام شد.

وی از هوشی سرشار و ذوقی سلیم برخوردار بود و نیز ادیبی توانا و مدرسی موفق بود که و با روشی نیکو تدریس میکرد. اما با شروع فصل سرما این تنوع جانوری افزایش پیدا میکند و جانورانی مانند کل و بز، روباه، شغال وکفتارو پرندگانی نظیر باقرقره، کبک و تیهو نیز در این منطقه دیده میشوند. جهت کوهها در ترکیه دست چپ آرارات بزرگ و دست راست آرارات کوچک دیده می شود . زیبایی این کوهها تنها به خاطر نمک نیست.

دیدگاهتان را بنویسید