زندگی احمد شاه مسعود از زبان خودش، در گفتگو با احمدشاه فرزان

با پیشرفت علم و دانش ، بشر توانسته به اهمّیت تمام مناطق طبیعی پی ببرد ونقاط آسیب پذیر آنهارا بشناسد . ولی با پیشرفت بشر و توسعه جوامع انسانی که منجر به وازدیار جمعّیت شد ، رفته رفته انسان بدنبال یافتن مناطق جدید به دوردستها روانه گردید و همچنین بااهمّیت پیدا کردن آب بعنوان منبع اصلی حیات انسانها برای تصاحب سرچشمه آبها به کوهپایه ها روانه شد و با کشت وزرع در آن محلها ، کوهستانها اهمّیت پیدا کردند با توسعه زندگی ماشینی وآلوده شدن هوای شهرها پی به اهمّیت تغییر آب وهوا در این مناطق برد .

دیگر اینکه گفته شد که بازوان دراز مهر در حالیکه خودش در هند شرقی یا غربی است گناهکاران را به چنگ می آورد. اگرچه ۱۷ مسیر به سوی قله اورست گشایش شده است، اما تقریبا همه کوهنوردان از دو مسیر جنوب شرقی از نپال و مسیر شمالی از تبت اقدام به صعود میکنند. پر واضح است هرچه از دامنه به طرف قله پیش میرویم از گرمای هوا کاسته شده ، فصل رویش دیر شروع شده و کوتاه میشود ، به همان علت است که در دامنه و ارتفاعات پا ئین جنگلهای مرغوب وسپس درختچه ها وبعدازآنها بوته ها امکان رشد پیدا میکنند ، درنهایت به سطحی میرسیم که بالا تر ا ز آ ن د یگرامکان رویش هیچ گونه گیاهی وجود ندارد .

تعداد بسیار کمی از افراد می توانند بدون اکسیژن به اورست صعود کنند، یا حتی تلاش کرده اند، و این یکی از اهداف نخبه برای کوهنوردان در ارتفاعات بالا است. فوران هاى آتشفشانى مهم به طور آنى اتفاق نمى افتند، این قبیل فوران ها با یک سرى تغییرات محیطى گوناگون در اثر بالا آمدن مواد مذاب به سطح زمین همراهند. وآیا اگردر یک کوه پوشش گیاهی از بین برود ، چه پیش خواهد آمد ؟ یکی از عوامل نابودی پوشش گیاهی چرای بی رویه و خارج از ظرفیت مراتع میباشد .

قبلاَچنین میپنداشتند کوهها بخاطر دور از دسترس بودن از مناطق بی ارزش وغیر لازم میباشد وبه همان جهت کوهنوردان موقع مراجعت ازبرنامه کوهنوردی ، برای این که شهر را آلوده نکنند زباله های خود را در مناطق کوهستانی رها میکرده وسپس راهی منازل خود میشدند. بگو اگر شما در درون خانههای خود هم بودید، آنان که سرنوشت مرگ و کشته شدن داشتند، خود به قتلگاه میآمدند. ممکن است گاهی انسان فکر کند اگر رشته کوه البرز نبود هوای خزری سرتاسر کویر مارا همانند شمال مرطوب وبارانی میکرد . وما دیگر اعلام نمی کردیم که در کویر میزان بارندگی تقریباً صفراست ، بلکه در کویر مثلاً درختان مرکبات میکاشتیم ، ولی زهی خیال باطلی زیرا برعکس ، خود شمال هم برهوتی مثل کویر میشد ، و جود آب و هوای مرطوب به برکت کوههای سر بفلک کشیده البرزامکان پذیر شده ، زیرا رشته کوه البرز مانند سدی در برابر جریانات هوا قرار گرفته واز نفوذ هوای خشک فلات ایران به منطقه شمال جلوگیری میکند ، و برخورد جریانات هوای خزری با کوهها موجب بارندگی در ارتفاعات گردیده وچشمه سارها ، رودها و رودخانه ها بوجود آمده ، و موجب سرسبزی و طراوت در منطقه شمال گردد .

که خود این حشرا ت علاوه بر اینکه امکان حیا ت پیدا میکنند ، با ساختن لانه در زیربوته ها ، خاک زیربوته ها را بصورت ا سفنج در آورده وقا بل نگهداری آب میکنند وا ین کار سبب میشود موقع بارندگی مقداری از آب باران در آن حفره ها ذخیره شده وا ز راه ا فتادن سیلاب که باعث فرسا یش ونابودی مزارع ومحّل زندگی انسانها میگردد، بشود .

بعضی از طبیعت گردان که دوره ها ی شناخت اکو سیستم کوهستان را ندیده وهیچگونه آشنائی با این موضوع ندارند ، با ایجاد پاکوب های اضافی غیر لازم و یا باچیدن گیاهان و سوزاندن بوته ها و شاخه درختچه هالطمات جبران نا پذیری به پوشش گیاهی در معرض آسیب کوهستان وارد میکنند . یعنی 48 تن درهکتاردر هر سال از بهترین خاک با ارزش کشورمان دراثر عدم رعا یت اصول زیست محیطی ازبین میرود ، که پوشش گیاهی بهترین وآسا نترین راه جلوگیری از فرسایش خاک بحساب میآید . ارزش علوفه ای مرتع در یک هکتار 75 دلار ومعادل 5/24 در صد است و 5/75 در صد باقیمانده آن به ارزش های زیست محیطی مرتع اختصا ص دارد .

کوههای ارسباران در شمال غربی ایران در کنارههای یک رود مرزی به نام ارس قرار گرفتهاند. بررسی آتشفشانها در ایران نشان میدهد ایران دارای پنج آتشفشان دماوند، سبلان، تفتان، بزمان و سهند است که از این تعداد سه آتشفشان بزمان، تفتان و دماوند جز آتشفشانهای فعال محسوب میشوند. علاوه بر این همانطور که گفته شد از دهانه کوه تفتان هنوز هم دود و بخار های گوگرد خارج می شود این آتشفشان هنوز کاملا خاموش نیست. در هر نقطه از زمین که بهلحاظ ساختار، پوسته برای فوران آتشفشان مناسب باشد نیز کوههای آتشفشانی تشکیل میشوند.

بطوری که میدانیم 4/3 سطح کره زمین را آب فرا گرفته ولی این آبها قابل شرب نیستند ، کلاً فقط 3 % آبهای موجود جهان مناسب برای آشامیدن هستند ، واز این مقدار 2 % در قطبها بصورت کوههای یخی حبس بوده وتنها 1 % در دسترس انسان میباشد که بصورت چشمه ها ونهرها ورودها جاری است . در جایی ذکر شده بود حدود ۵۰۰ قله مرتفع در ایران وجود دارد که قابل صعود کوهنوردان است. مسیر بازگشت کمی طولانیتر از مسیر صعود بود و حدود هفت ساعت طول کشید. صعود این کوه زیبا و سرکش را در منطقه تاریخی اشکورات از دست ندهید.

دو قله صخرهای و ریزشی در منطقه علمکوه که ما بین آن را ویرانهکوه مینامند. در علمکوه و در منطقه دلیر که به طور قطع میتوان گفت پوشش گیاهی آن از نوعی «آلاله» در کوهستانهای ایران بینظیر و بیمانند است. و نیز با از بین رفتن پوشش گیاهی روند فرسایش خاک شتاب بیشتری گرفته ودر کیفیت آب رودخانه ها تاًثیرگذاشته و به ماهیان وسایر آبزیان آسیب فراوانی وارد میشود . وهمچنین بعداز بارندگی ، مقدار زیادی از آب باران در حفره های مناطق کوهستانی نفوذ کرده ودر آنها محفوظ مانده وبا آرامی بصورت چشمه سارها در طول سال جاری شده موجبات ادامه زندگی انسانها وسایر موجودات را فراهم آورده وسبب شادابی وطراوت گلها وگیاهان و درختان میشود .

وبه همین علت است که ، دانشمندان کوهها را برجهای آب نامیده اند زیرا بخاطر داشتن ارتفاع وهوای سرد ، برف در آنها بصورت یخچال و برفچال برای استفاده بشر در زمانهای طولانی ذخیره شده وبا ذوب شدن تدریجی آنها آب مورد نیاز در فصول گرم تاًمین میگردد . سراب بیستون چشمهای که از دل زمین میجوشد و آب آن در برکهای نه چندان بزرگ جمع میشود وجود این سراب زیبل یکی از دلایل اصلی استقرارهای انسانی از دوره پارینه سنگی تا عصر حاضر در این نقطه بوده و در دوران تاریخی نیز به عنوان محل اتراق مسافران و کاروانیان در مسیر مرکز و غرب ایران به بینالنهرین مورد استفاده قرار میگرفته و در واقع بیشتر آثار تاریخی بیستون پیرامون این سراب قرار دارند.- غارهای بیستون، در دامنه کوه بیستون چند غار به نامهای مرتاریک، مر دو در، مرخِر و شکارچیان وجود دارد وهمگی مربوط به دوره پارینه سنگی میانی هستند و موادی چون استخوانهای انسانی و جانوری و ابزارها و تراشندههای سنگی و استخوانی در آنها کشف شده برای نمونه، در غار شکارچیان (عکس مقابل) استخوان حیواناتی مانند گوزن، غزال، گاو وحشی و گراز به دست آمده ،گمان میرود که شکارچیان از این غار به عنوان پناهگاه موقت استفاده میکردهاند و پس از قصابی شکارها، آنها را به اقامتگاه اصلی میبردهاند.

زیرا به اورست غارهای جهان شهرت دارد. کشور ایران جزو معدود کشور های جهان است که مقدا ر فرسا یش خاک در آن در حّد بسیاربالائی میباشد . وبراساس آمار 45 درصد از سطح اراضی جهان را مرا تع تشکیل می دهند. در فهرستی که ملاحظه خواهید کرد نام یکصد قله برتر را گنجاندهام که خوشبختانه بیش از نود درصد آنها را صعود کردهام. راه حلش ا ینست که آن جمعیت را به چند قسمت تقسیم کرد وهر قسمت را در هفته های مختلف به منطقه برد نه همه را یک روز . ما نمی گوئیم بکوه نروید بلکه میگوئیم هر چیز وهر جا ظرفیت داردو باید به اندازه ظرفیتش از آ ن استفاده نمود .

دیدگاهتان را بنویسید